Hesap hangi formüle dayanıyor?
Araç tek bir bağıntıyla çalışır: ton = alan (m²) × kalınlık (m) × sıkışmış yoğunluk (t/m³). Diyelim ki 250 m²'lik bir otoparka 5 cm aşınma tabakası serilecek. Hacim 250 × 0,05 ile 12,5 m³ bulunur; 2,40 t/m³ yoğunlukla çarpıldığında yaklaşık 30 ton eder. %5 fire eklenince plentten istenecek miktar 31,5 tona ulaşır.
Sahada kullanılan pratik kural da bu hesaptan çıkar: her metrekare için santimetre başına ortalama 24 kg sıcak asfalt. 5 cm'lik bir kaplamada metrekareye yaklaşık 120 kg düşer.
Kalınlığa göre pratik tablo
Yoğunluk 2,40 t/m³ kabul edilmiştir; fire eklenmemiş yaklaşık değerlerdir.
| Sıkışmış kalınlık | Metrekare başına | 100 m² | 500 m² |
|---|---|---|---|
| 3 cm | 72 kg | 7,2 ton | 36,0 ton |
| 4 cm | 96 kg | 9,6 ton | 48,0 ton |
| 5 cm | 120 kg | 12,0 ton | 60,0 ton |
| 6 cm | 144 kg | 14,4 ton | 72,0 ton |
| 8 cm | 192 kg | 19,2 ton | 96,0 ton |
| 10 cm | 240 kg | 24,0 ton | 120,0 ton |
Fire neden hesaba katılır?
Malzemenin bir kısmı kamyondan boşaltırken, finişerin haznesinde ve kenar rötuşlarında kaybolur. Alan küçüldükçe ve şekli düzensizleştikçe bu kayıp büyür. Araçta fire %5 olarak başlar; gelişmiş ayarlardan dilediğiniz değeri girebilirsiniz.
Yoğunluğu ne belirler?
Sıkıştırılmış asfaltın birim ağırlığı, karışımın türüne ve kullanılan agregaya bağlı olarak çoğunlukla 2,25 ile 2,45 t/m³ arasında değişir. İnce agregalı aşınma tabakası daha ağır, iri agregalı bitümlü temel ise biraz daha hafiftir. Gerçek değeri, karışımı üreten plentin dizayn raporunda bulabilirsiniz.
Hesaplama hakkında sorular
Bir metrekare asfalt kaç kilogram çeker?
Sıkıştırılmış sıcak asfaltta her santimetre kalınlık, metrekare başına ortalama 24 kg demektir. 5 cm'lik bir serimde 1 m² yaklaşık 120 kg, 100 m² ise yaklaşık 12 ton tutar. Karışıma bağlı olarak bu değer 22 ile 25 kg arasında oynar.
Bir ton asfalt kaç metrekareyi kaplar?
5 cm kalınlıkta bir ton asfalt yaklaşık 8,3 m² alanı örter. 4 cm'de bu rakam 10 m² civarına çıkar, 8 cm'de ise 5,2 m² civarına iner. Kalınlık büyüdükçe bir tonla kaplanan alan aynı oranda küçülür.
Araçta hangi kalınlığı seçmem gerekir?
Yaya ve binek araç trafiği olan site yollarında ve garaj girişlerinde 4–5 cm aşınma tabakası genellikle yeterlidir. Ağır vasıta giren fabrika sahalarında ve ana yollarda binder ile aşınma birlikte toplam 10–14 cm olacak şekilde planlanır. Kesin kalınlığa, zeminin taşıma gücü keşifte ölçülerek karar verilir.
Hesaplanan tonaj fiyatı da gösterir mi?
Göstermez. Araç yalnızca gereken malzeme miktarını hesaplar. İşin toplam bedelinde zemin hazırlığı, gerekiyorsa freze, nakliye mesafesi, makine kurulumu ve işçilik de yer alır. Ücretsiz keşfin ardından kalem kalem yazılı fiyat hazırlıyoruz.
Sonuçtaki fire payı ne anlama gelir?
Kamyondan boşaltma, finişer besleme ve kenar rötuşları sırasında kaybolan malzemedir. Araçta %5 olarak varsayılır; küçük ya da girintili çıkıntılı alanlarda %8–10 almak gerçeğe daha yakın sonuç verir.